Skip to main content

Die Landbank, in vennootskap met die Departement van Landbou, Grondhervorming en Landelike Ontwikkeling (DALRRD), het die gemengde finansieringskema heropen om histories benadeelde boere by te staan.

Blended Finance is ‘n fasiliteit wat toelaes gebruik om lenings wat deur die finansiële instellings verskaf word, aan te vul. Dit is ontwikkel om toegang tot en die bekostigbaarheid van finansiering vir boere te verbeter.

Die program, wat Maandag deur die Minister van Landbou, Grondhervorming en Landelike Ontwikkeling, Thoko Didiza, bekend gemaak is, sal oor ‘n tydperk van 10 jaar geïmplementeer word. Die departement sal ‘n minimum van R3,2 miljard oor dié tydperk belê.

Didiza het tydens die bekendstelling verduidelik dat die befondsing uitbetaal sal word deur ‘n gemengde finansieringstruktuur, wat ‘n kombinasie van ‘n lening en toelae is. Die fokus is op kommoditeite, volgens die Landbou- en Landbou-verwerkingsmeesterplan (AAMP).

Didiza het gesê die gemengde finansieringskema stel die regering in staat om die koste van befondsing vir boere te verminder.

“As die staat gee ons eintlik 50% [van die] toelae en die Landbank dra [‘n] 50%-lening by om seker te maak dat boere wie se aansoeke goedgekeur is, hulle program suksesvol kan onderneem,” het Didiza bygevoeg.

Sy het gesê die departement en Landbank sal elk R325 miljoen per jaar belê, wat effektief sal lei tot die skepping van ‘n R650 miljoen fonds per jaar en dit sal teen die einde van die derde jaar tot R1,95 miljard groei.

“Strategiese vennootskappe soos hierdie is van kritieke belang om groei, voedselsekerheid, ontwikkeling van boere en transformasie van die landbousektor te verseker, en by te dra tot werkskepping.

“Die vennootskap wil die ontwikkeling van klein- en mediumskaalse produsente ondersteun om te kan deelneem aan die hoofstroom-landbou-ekonomie en in die landbouketting,” het sy gesê.

Die doel van die fonds is om grond- en landbouhervorming suksesvol te ondersteun deur die ontwikkeling, aankoop- en produksie-uitbreiding van kwalifiserende swart produsente in geprioritiseerde kettings.

Didiza het voorts gesê toegang tot die gemengde finansieringskema sal direk deur die Landbank geskied en die departement sal ‘n oorsigrol vervul, insluitend verslagdoening aan al sy relevante strukture.

Vogens haar was daar belangstelling van ander private banke en onderhandelinge is in ‘n gevorderde stadium as deel van die doelwit om toegang tot finansiering deur produsente te verbreed.

Die geteikende sektore sluit die vrugte-, neute- en groentekettings in; graan en suikerriet; pluimveeketting; vark-, bees- en skaapkettings; en ander lewensvatbare ondernemings wat die AAMP ondersteun.

“Toelaes sal verskaf word op grond van die voorafbepaalde kriteria van die Departement van Landbou, Grondhervorming en Landelike Ontwikkeling. Dit is belangrik dat langtermyn-huurooreenkomste, insluitende okkupasietoestemming langer as die tydperk van befondsing, aanvaar sal word as voldoende sekuriteit om finansiering moontlik te maak,” het Didiza gesê.

Landbank voorsitter, Thabi Nkosi, het gesê die bank is ‘n spesialis landbou-ontwikkelingsfinansieringsinstelling (DFI) wat besig is met ‘n hersiene strategie. Dis daarop gemik om die effektiewe balansering van finansiële volhoubaarheid en ontwikkelingsuitkomste te verbeter. Daarmee word sinvol bygedra tot die ontwikkeling en transformasie van die landbousektor in Suid-Afrika.

Die bank het ‘n skoon oudituitkoms vir die finansiële jaar 2022 behaal, wat ‘n aanduiding verskaf van sy gesonde bestuur, bestuurskontroles en prosesse om die suksesvolle implementering van die gemengde finansieringskema moontlik te maak.

“Om verhoogde bekostigbaarheid en goedkeuring te verseker, en om die risiko van mislukking deur nuwe aansoekers te verminder, sal die Landbank hoofsaaklik ’n gemengde finansieringsmodel volg om ontwikkelingsboere te ondersteun,” het Nkosi verduidelik.

Wie kwalifiseer vir die skema?

Suid-Afrikaanse burgers met ‘n geldige identiteitsdokument;

Boerderyondernemings in swart besit en bestuur wat kommersieel lewensvatbaar is in kommoditeite, soos geprioritiseer in die AAMP;

In die geval van gesamentlike ondernemings moet die nie-swart vennoot 40%, maar nie minder nie as 26%, eienaarskap in die onderneming hê;

Ondernemings met 10% plaaswerker-winsdeling; siende die Nasionale Ontwikkelingsplan daarna streef dat niemand teen 2030 honger moet gaan slaap nie; en

Die jeug (40% geteiken), vroue (50% geteiken), mense met gestremdheid (6% geteiken) en militêre veterane.

Leave a Reply