Skip to main content

Dit is ‘n woord wat nooit uit die nuus is nie. Iets wat elke burger se sak raak: inflasie. Dis juis nou weer warm nuus weens die voortslepende oorlog tussen Rusland en Oekraïne wat wyd kaats.

Maar wat presies is inflasie?

In ekonomiese terme is inflasie die tempo waarteen die algemene pryse vir goedere en dienste in ‘n gegewe land styg. Dit is ‘n onbestendige maatstaf, wat beteken dat inflasie vinnig kan styg en daal afhangende van ekonomiese toestande en die maatreëls wat ‘n regering kies om dit te beheer of teen te werk. Inflasie is gekoppel aan die ekonomiese beginsels van vraag en aanbod en kan positief of negatief beskou word afhangende van die spesifieke situasie en die tempo van verandering.

Voorbeeld: ‘n lae inflasie word gewoonlik beskou as ‘n teken dat ‘n land se ekonomie groei en sy inwoners voldoende inkomste het; albei goeie dinge. Oormatige inflasie vind egter plaas wanneer pryse vinniger as lone styg, wat veroorsaak dat geldeenhede waarde verloor. Die waarde van ‘n enkele eenheid geldeenheid (‘n rand dollar, euro, ens.) word minder as wat dit voorheen was en die koopkrag van die land se geldeenheid word verminder. Omgekeerd kan te min inflasie ook ‘n kommerwekkende aanduiding wees dat ‘n land se ekonomie stagneer en nie genoeg mense werk het nie.

Die drie tipes inflasie-indekse

  • Die verbruikersprysindeks (VPI) – ‘n maatstaf wat die gemiddelde pryse van primêre behoeftes – soos vervoer, voedsel en mediese sorg – op die verbruikers-/kleinhandelvlak ondersoek
  • Die produsenteprysindeks (PPI) – ‘n groep maatstawwe wat prysveranderinge meet vanuit die perspektiewe van die verkoper/produsent eerder as die koper/verbruiker
  • Die groothandelprysindeks (GPI) – meet en volg prysveranderinge op die produsent- of groothandelvlak voordat die goedere die verbruiker bereik.

Oorsake van inflasie

Inflasie word in drie tipes geklassifiseer:

  • Aanvraag-inflasie: wanneer die vraag na goedere en dienste vinniger toeneem as die ekonomie se produksievermoë
  • Koste- inflasie: gebeur wanneer daar ‘n styging is in die koste van produksie
  • Ingeboude inflasie: as daar ‘n verwagting is dat inflasie sal voortduur, word dit ingebou om arbeid meer te betaal sodat hulle hul lewenstandaard kan handhaaf

In die G20-gebied was jaar-tot-jaar inflasie stabiel op 9,2% in Julie 2022, dieselfde as in Junie 2022, maar die jaar-tot-jaar inflasie het verder gestyg in Argentinië, China, Indonesië, Saoedi-Arabië en Suid-Afrika. Dit het egter in Brasilië en Indië afgeneem.

Suid-Afrika en inflasie 2022

Die wêreldinflasiekoers was stabiel op ongeveer 3,2% van 2017 tot die begin van 2020, voor Covid-19-pandemie. Maar die koers het toegeneem tot 4,7% in 2021 en in die middel van 2022 tot 7,4%. Suid-Afrika is dus op die globale gemiddelde van inflasie.

Volgens Statisitiek SA het Suid-Afrika se jaarlikse inflasiekoers versnel tot ‘n hoogtepunt van 7,8% in Julie 2022, vanaf 7,4% in Junie, bo markverwagtinge van 7,7% en die boonste perk van die Suid-Afrikaanse Reserwebank se teikenband van 3%-6 %.

Pryse van vervoer (25% vs 20% in Junie), brandstowwe (56,2% vs 45,3%); voedsel en nie-alkoholiese drankies (9,7% vs 8,6%), olies en vette (36,2% vs 32,5%), en brood en graan (13,7% vs 11,2%), Behuising en nutsdienste (4% vs 5.1%), elektrisiteit (8.1% vs 14.5%) was steeds die hoofdrywers van inflasie.

Die jaarlikse kerninflasie, wat pryse van voedsel, nie-alkoholiese drank, brandstof en energie uitsluit, het in Julie tot 4,6% gestyg, die hoogste sedert Oktober van 2017, vanaf 4,4% in die vorige maand. Op ‘n maandelikse basis het verbruikerspryse met 1,5% gestyg, nadat dit in Junie met 1,1% gestyg het en meer as markvoorspellings van ‘n styging van 1,4%.

Top 10 lande met die hoogste inflasiekoerse (Handelsekonomie, Januarie 2022)

Venezuela – 1198,0%

Soedan – 340,0%

Libanon — 201,0%

Sirië — 139,0%

Suriname – 63,3%

Zimbabwe – 60,7%

Argentinië – 51,2%

Turkye – 36,1%

Iran – 35,2%

Ethiopië – 33,0%

Die Waarheid wonder of ons dankbaar moet wees dat ons nié dié lys gehaal het nie …

Japan is die land met die laagste inflasiekoers in Julie 2022; met 2,6 % vergeleke met Julie 2021.

Leave a Reply